Vlaanderen versus Nederland: religie
Vandaag de dag kunnen we zowel in Nederlands, als in België van godsdienstvrijheid spreken. Toch zijn er op dit gebied nog duidelijke verschillen tussen de twee landen.
Oorzaken
In Nederland werd de godsdienstvrijheid in 1579 voor het eerst in de Unie van Utrecht erkend. Deze vrijheid was destijds natuurlijk vrij beperkt. In 1796 werden kerk en staat gescheiden en de Grondwet van 1848 bracht verregaande godsdienstvrijheid.
In België werd de godsdienstvrijheid pas in 1831 opgenomen in de Belgische Grondwet. Die vrijheid was toen compleet nieuw en niet zo uitgebreid opgebouwd als in Nederland reeds vanaf de 16e eeuw het geval was. Dit zorgde ervoor dat, vandaag de dag, een instantie als de katholieke kerk in België nog wat te zeggen heeft.
Vandaag de dag, de cijfers
A. België
|
Religie |
2012 |
|
katholieke kerk |
58% |
|
overig christendom |
7% |
|
islam |
5% |
|
andere godsdiensten |
2% |
|
geen godsdienst |
27% |
|
geen opgave |
2% |
|
Totaal: |
100% |
We kunnen opmerken dat in België een groot aantal mensen katholiek zijn. Velen blijven katholieke tradities behouden, zoals het dopen, de communie, trouwen voor de kerk en dergelijke, maar praktiseren niet echt (kerkbezoeken). Dit kunnen we verklaren door het ‘gewoonte’-fenomeen, alsook door de sturing van de katholieke scholen. Verder zien we voornamelijk atheïsten.
B. Nederland
In de meeste provincies zijn de inwoners atheïstisch. Daarnaast kunnen we ook nog een klein deel van de bevolking bij de Rooms-katholieke kerk en het protestantisme onderbrengen. De ledenaantallen van de andere godsdiensten liggen zeer laag. Noord-Brabant en Limburg zijn de enige provincies waarbij de meerderheid van de bevolking katholiek is. We zien dat hier amper aanhangers van het protestantisme leven. Een vijfde van de bevolking blijft atheïstisch. Wat toch veel is, voor een minimum te zijn in Nederland.
Wat uniek is voor Nederland, is de Bijbelgordel. Dat is een aanduiding voor de geografische band in Nederland die het aantal protestanten aangeeft. Dit zijn voornamelijk zeer strikte aanhangers van het protestantisme.
In beide landen stijgt de islam licht. Dit is een natuurlijk gevolg van de immigratie.
Religie in het onderwijs
Zowel in België als in Nederland behoort de meerderheid van de scholen tot de confessionele scholen (scholen met een godsdienstig beleid). Echter, in België zijn alle leerlingen op een katholieke school verplicht lessen katholiek godsdienst te volgen. In Nederland is dat niet het geval, we spreken dan van multiculturele en multireligieuze scholen. Het beleid van vele confessionele scholen is daar niet zo strikt (interconfessioneel), zo zitten daar ook op een katholieke school ook moslims. Er zijn natuurlijk ook scholen met een zeer specifiek religieus beleid, waar dit niet het geval is. Maar vergeleken met België is dit procentueel minder het geval.
Onlangs besliste het Grondwettelijk Hof dat het verboden is voor Belgische scholen om kinderen te dwingen godsdienstles of zedenleer te volgen. Dit kwam als gevolg op de Charlie Hebdo-kwestie in Frankrijk. Onze Belgische grondwet stelt namelijk de godsdienstvrijheid. Vooral in Wallonië heerste deze discussie, maar het beleid van de scholen wordt nu ook grondiger bekeken voor Vlaanderen door onderwijsminister Hilde Crevits. Spijtig genoeg zou er met de verwezenlijking van de godsdienstvrijheid in het onderwijs, een bom geld gepaard gaan.
Bronnen
Ysebaert, T. (2015, 14 maart). Stevig prijskaartje voor godsdienstvrijheid op school.
Geraadpleegd op 2 april 2015, van
https://www.standaard.be/cnt/dmf20150314_01579406.
Svg, jta. (2015, 12 maart). Geen verplichte godsdienstles of zedenleer meer.
Geraadpleegd op 2 april 2015, van
https://www.standaard.be/cnt/dmf20150312_01575883.
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2014). Bevolkingstrends september 2014.
Geraadpleegd op 3 april 2015, van
https://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/20EC6E0B-B87A-4CFE-818B-579FB779009F/0/20140209b15art.pdf.